Phóng viên:
Hà Nội vừa phê duyệt đề án xây dựng Trường Trung học Phổ thông Chuyên Hà Nội - Amsterdam và Trường Trung học Phổ thông Chuyên Chu Văn An trở thành những trường chuyên tiệm cận quốc tế.

Đối với Trường THPT Chuyên Chu Văn An, đề án được xây dựng dựa trên 5 tiêu chí gồm: chuẩn đầu ra quốc tế hóa; quản trị và kiểm định chất lượng; quốc tế hóa môi trường học tập; nghiên cứu và đổi mới sáng tạo; công bằng tiếp cận. Nhà trường chia lộ trình triển khai thành ba giai đoạn với các mục tiêu cụ thể.

Giai đoạn 2026 – 2030, trường đặt mục tiêu có ít nhất 150 học sinh trúng tuyển đại học tại Anh, Mỹ, Australia; tối thiểu 80 học sinh nhận học bổng quốc tế.

Giai đoạn 2031 – 2035, 90% giáo viên có năng lực giảng dạy song ngữ hoặc theo chuẩn quốc tế; nhà trường tiếp nhận học sinh nước ngoài hoặc có tối thiểu 1% học sinh tham gia chương trình trao đổi quốc tế.

Từ năm 2036 – 2045, toàn bộ học sinh sẽ có các chứng chỉ quốc tế về ngoại ngữ, học thuật và công nghệ thông tin.

Trong khi đó, lộ trình của Trường THPT Chuyên Hà Nội - Amsterdam tập trung vào bốn nhóm tiêu chí: chất lượng học thuật và nghiên cứu khoa học của học sinh; mức độ tích hợp giáo dục STEM, STEAM; năng lực ngoại ngữ và hội nhập học thuật; hệ thống bảo đảm và minh chứng chất lượng.

Để thực hiện mục tiêu xây dựng trường chuyên tiệm cận quốc tế, Trường THPT Chuyên Hà Nội - Amsterdam đã có những sự chuẩn bị như thế nào? Phóng viên chương trình đã có cuộc trao đổi với Nhà giáo Trần Thùy Dương, Hiệu trưởng nhà trường.

Thưa cô, Trường THPT Chuyên Hà Nội - Amsterdam là một trong hai trường vừa được thành phố Hà Nội phê duyệt đề án phát triển theo mô hình trường chuyên tiệm cận quốc tế. Cô có thể chia sẻ về nền tảng cũng như sự chuẩn bị của nhà trường để thực hiện định hướng này?

Nhà giáo Trần Thùy Dương:

Ngày 7/5/2026, Trường THPT Chuyên Hà Nội - Amsterdam là một trong hai trường được Ủy ban Nhân dân thành phố phê duyệt đề án do Sở Giáo dục và Đào tạo trình, nhằm phát triển theo mô hình trường chuyên tiệm cận quốc tế. Có thể hiểu đây là mô hình trường đào tạo nhân tài cho quốc gia với chất lượng quốc tế.

Học sinh đầu ra của nhà trường sẽ hướng tới việc đạt được những văn bằng, chứng chỉ tương đương với các chuẩn được nhiều trường đại học tiên tiến trên thế giới công nhận.

Khi xây dựng đề án, Ban Giám hiệu và đội ngũ giáo viên nhà trường đều xác định mục tiêu cốt lõi là đào tạo nhân tài cho đất nước. Từ khi thành lập năm 1985, nhiệm vụ chính trị của trường Hà Nội - Amsterdam là đào tạo học sinh mũi nhọn. Tuy nhiên, cùng với sự phát triển của giáo dục Việt Nam và thế giới, khái niệm “nhân tài” cũng đã có nhiều thay đổi.

Nếu trước đây chúng ta thường quan niệm học sinh giỏi là giỏi một môn học, thì hiện nay, học sinh có thể sở hữu nhiều năng lực và tài năng khác nhau. Sẽ rất lãng phí nếu không có một phương pháp tiếp cận mới để phát huy tối đa tiềm năng của các em.

Kim chỉ nam cho việc xây dựng đề án của chúng tôi chính là tinh thần đổi mới trong Nghị quyết 71 của Bộ Chính trị về đổi mới mô hình trường chuyên.

Hiện nay, Trường Chuyên Hà Nội - Amsterdam có nền tảng khá tốt để triển khai đề án này. Học sinh được đào tạo theo các môn chuyên đơn môn, đồng thời nhà trường có hơn 50 câu lạc bộ về STEM, robot, âm nhạc, nghệ thuật… Đây chính là nền tảng để phát triển mô hình đào tạo liên môn trong thời gian tới.

Ví dụ, học sinh khối tự nhiên có thể học thêm robot, AI; học sinh khối xã hội như văn, sử sẽ không chỉ học riêng từng môn mà còn kết hợp với giáo dục kinh tế pháp luật, nghệ thuật… Rất nhiều học sinh không chỉ học tốt các môn văn hóa mà còn có năng khiếu nổi bật về nghệ thuật hoặc thể thao.

Trước đây, thể thao thường được coi là môn phụ, nhưng hiện nay, nếu học sinh có năng lực và tố chất, đây hoàn toàn có thể trở thành lĩnh vực phát triển chính thức. Điều đó sẽ giúp hình thành những học sinh thực sự tiềm năng ở nhiều lĩnh vực khác nhau.

Định hướng này cũng phù hợp với tinh thần của Chương trình Giáo dục phổ thông 2018 là tăng cường dạy học liên môn. Ngoài các môn học trong chương trình chính khóa, chúng tôi dự kiến bổ sung thêm nhiều nội dung học tập theo năng khiếu học sinh, dựa trên nền tảng hoạt động câu lạc bộ đã triển khai hiệu quả trong thời gian qua.

Có thể kể đến các lĩnh vực như robot, AI, thiên văn, nghệ thuật, nhạc kịch… Thực tế cho thấy học sinh của trường không chỉ đạt thành tích cao ở các môn học chính khóa mà còn rất thành công tại nhiều sân chơi quốc tế. Có học sinh đạt giải Á quân robot thế giới, có học sinh giành huy chương đồng AI quốc tế…

Chúng tôi không quá đặt nặng thành tích, nhưng những kết quả đó cho thấy học sinh hoàn toàn có thể thích nghi và phát triển theo mô hình giáo dục mới.

Đối với ngoại ngữ, trước đây việc đào tạo chủ yếu tập trung vào kỹ năng nghe và nói. Tuy nhiên, mục tiêu hiện nay không chỉ dừng ở việc sử dụng ngoại ngữ thành thạo mà còn là dùng ngoại ngữ để tiếp cận tri thức nhân loại.

Ví dụ, học sinh có thể học một số chuyên đề khoa học tự nhiên hoặc khoa học xã hội bằng ngoại ngữ. Chúng tôi mong muốn mỗi học sinh giỏi một ngoại ngữ và biết thêm ít nhất một ngoại ngữ khác. Hiện nay, nhiều học sinh lớp tiếng Anh học thêm tiếng Trung; học sinh lớp tiếng Trung học thêm tiếng Nhật… Đây là xu hướng tất yếu để hướng tới nguồn nhân lực chất lượng cao và những công dân toàn cầu trong tương lai.

Chúng tôi tin rằng mô hình mới sẽ giúp học sinh hứng thú hơn với việc học bởi tính hàn lâm, lý thuyết sẽ giảm bớt; thay vào đó là nhiều cơ hội trải nghiệm thực tiễn hơn.

Nhà trường hướng tới mô hình học thông qua dự án. Sản phẩm đầu ra của học sinh sẽ thể hiện kiến thức các em tiếp thu được từ thầy cô, bạn bè và thực tiễn cuộc sống. Giáo dục hiện nay không chỉ hướng tới việc học sinh “nói được” mà quan trọng hơn là phải “làm được”, chứ không chỉ dừng ở thi cử hay lý thuyết.

Để hiện thực hóa định hướng này, nhà trường rất mong tiếp tục nhận được sự quan tâm từ các cấp lãnh đạo, đặc biệt là cơ chế tuyển dụng giáo viên linh hoạt hơn.

Hiện nay, việc tuyển dụng giáo viên được thực hiện thông qua các bài kiểm tra lý thuyết chung trên toàn thành phố. Tuy nhiên, trường chúng tôi là một mô hình đặc thù nên nhu cầu đội ngũ giáo viên cũng có những yêu cầu riêng.

Chúng tôi mong muốn được tiếp nhận những giáo viên giàu kinh nghiệm từ các trường chuyên ở nhiều tỉnh, thành phố; từ các trường đại học; hoặc những người từng học tập tại các cơ sở giáo dục chất lượng cao trên thế giới. Đồng thời, với những lĩnh vực mới như robot hay AI — vốn chưa phải là môn học chính thức — nhà trường cũng cần có cơ chế phù hợp để thu hút nhân lực chất lượng cao.

Muốn có học sinh giỏi thì trước hết phải có đội ngũ giáo viên giỏi. Vì vậy, chúng tôi mong muốn có thêm những phương án tuyển dụng linh hoạt và cởi mở hơn để phù hợp với nhu cầu đặc thù của mô hình trường chuyên tiệm cận quốc tế.

Bên cạnh đó, nhà trường cũng mong muốn được đầu tư thêm hệ thống phòng thí nghiệm STEM và các không gian nghệ thuật hiện đại. Hiện nay, cơ sở vật chất của trường đáp ứng tốt chương trình giáo dục phổ thông 2018 và chương trình chuyên, nhưng để phát triển giáo dục STEM theo chuẩn quốc tế thì vẫn cần được tăng cường hơn nữa.

Phóng viên:
Theo cô, mô hình mới này sẽ là sự nâng cấp từ nền tảng sẵn có của nhà trường hay sẽ tạo ra một mô hình hoàn toàn khác biệt?

Nhà giáo Trần Thùy Dương:

Trong giai đoạn đầu, chúng tôi xác định sẽ kế thừa và phát huy những nền tảng sẵn có của nhà trường. Thay vì các câu lạc bộ chỉ hoạt động trong giờ ngoại khóa, một số nội dung sẽ được đưa vào chương trình chính khóa.

Tất nhiên, khi tuyển sinh đầu vào, nhà trường cũng sẽ đánh giá năng lực thực sự của học sinh. Khi trở thành môn học chính khóa, động lực học tập của các em sẽ khác rất nhiều so với việc chỉ tham gia ngoại khóa đơn thuần.

Chúng tôi đã có kinh nghiệm từ quá trình tổ chức các hoạt động câu lạc bộ nên mới có thể tự tin cùng đội ngũ giáo viên xây dựng chương trình như hiện nay.

Hiện nay, nhà trường đã đề xuất nhiều buổi học chuyên đề. Trước đây, các giờ chuyên đề chủ yếu phục vụ luyện thi học sinh giỏi, ví dụ chuyên Lý học sâu về Lý, chuyên Hóa học sâu về Hóa. Tuy nhiên, trong mô hình mới, dưới sự hỗ trợ của các giảng viên đại học, chúng tôi sẽ đưa vào nhiều chuyên đề liên ngành hấp dẫn hơn cho học sinh.

Những chuyên đề này sẽ được triển khai song song với chương trình chính khóa. Đồng thời, hình thức kiểm tra, đánh giá học sinh cũng sẽ linh hoạt hơn. Chúng ta không chỉ đánh giá qua bài kiểm tra Toán hay Văn mà còn thông qua các sản phẩm đầu ra, dự án nhóm, kỹ năng làm việc nhóm, kỹ năng quản lý công việc…

Đây đều là những kỹ năng rất cần thiết bên cạnh kiến thức hàn lâm khi các em bước vào cuộc sống thực tế.

Phóng viên:
Xin cảm ơn cô!

Theo VOV.vn